"Potrebna nam je nova, postindustrijska revolucija", izjavio je predsjednik Evropske komisije Žoze Manuel Baroso (Jose Manuel Barosso) predstavljajuæi 10. januara (2006.) planove Evropske unije za ublažavanje problema globalnog otopljavanja i za smanjenje zavisnosti Evrope od tuðih izvora nafte i gasa.
Smanjivanje emisije štetnih gasova za najmanje 20 procenata ispod nivoa zabilježenog 1990. godine u Evropi i 30 procenata na globalnom nivou do 2020, jedan je od glavnih ciljeva nove evropske energetske strategije. Pored toga, cilj strategije je da obezbijedi efikasnije korišæenje energetskih izvora i dalju liberalizaciju energetskog tržišta.Evropska komisija je uvjerenja da bi stepen smanjivanja štetnih emisija do 2050. godine morao da dosegne i cijelih 50 procenata, kako bi se rast globalne temperature do polovine vijeka zaustavio na nivou od oko 2 stepena Celzijusa.
Planovi Brisela su na prvi pogled ambiciozni, ali nije malo ni onih koji misle da je neophodno uèiniti još više u startu kako bi krajnji efekti za 13 godina bili vidljiviji. Pesimisti takoðe upozoravaju da od velikih ambicija Evropske unije pogotovo neæe biti velikog traga ukoliko se o planiranom ne postigne meðunarodni sporazum i ako druge zemlje ne uvedu sliène restriktivne kvote. U Evropskom parlamentu je veæina u uvjerenju da je Komisija konaèno napravila veliki iskorak naprijed, ali da je trebala biti još hrabrija i odluènija jer je za zaustavljanje kataklizmièkih klimatskih promjena neophodna istinska ekološka revolucija.
Ukoliko predložene mjere ne bi bile provedene, èitav kontinent bi, smatra Komisija, u najgorem sluèaju mogao da pretrpi porast tempereture od cijelih pet stepeni, a posljedice katastrofalnih klimatskih promjena bi se najviše osjeæale na jugu, odnosno na Mediteranu. Italiji bi, na primjer, prijetilo pretvaranje u pustinju u najmanje pet regiona, a tri i po hiljade kilometara italijanskih plaža bi moglo da završi ispod nivoa mora. To su ogromne potencijalne posljedice ne samo po èovjekovu okolinu, veæ i po turizam i agrarnu proizvodnju.
Na istoku Evrope rast temperature bi mogao iæi i do 9 ili èak 10 stepeni, što znaèi da tamo više ne bi bilo snijega. Èitave klimatske zone pomjerile bi se u pravcu polova. Ako bi se ostvarile projekcije Evropske komisije o porastu temperature od 5 stepeni, klima kakva sada vlada npr. u Maroku, mogla bi da se proširi sve do Londona.
Uz smanjenje stope globalnog otopljavanja, jedan od prioriteta nove evropske energeteske strategije je i efikasnije korišæenje postojeæih izvora energije, smanjenje zavisnosti od nafte i gasa i stavljanje naglaska na nove, po moguæstvu obnovljive i bezbjedne izvore energije kao što su vjetar ili bio-goriva.
Nameæe se, meðutim, pitanje odakle æe Evropa dobiti novu (alternativnu) energiju u dovoljnim kolièinama? Koliko su bezbjedne (i stabilne) isporuke nafte i gasa iz Rusije i zemalja OPEK-a? Koliko su skupe odreðene vrste obnovljive energije? I td.
Uz sve to, Evropska unija danas treæinu ukupnih potreba za strujom zadovoljava iz nuklearnih elektrana koje, iako proizvode vrlo male kolièine ugljen-dioksida, predstavljaju nezaobilaznu metu svih svjetskih ekoloških pokreta i vrlo je neizvjesno kakav æe rat izmeðu vladinog i nevladinog sektor biti u buduænosti.
Sluèajno ili namjerno, upravo na ovaj dan (10. januara 2007.) kada je u Briselu bilo uzavrelo zbog eko-energetskih dilema i rasprava, Evropska investiciona banka (sjedište u Londonu) odobrila je novih 130 miliona eura vrlo povoljnih poticaja za osavremenjavanje elektroenergetskog sektora Bosne i Hercegovine. Nije joj èak smetala ni èinjenica što ovako mala i nejaka zemlja ima èak tri elektroenergetska sustava: EPRS, EPBiH i EP formalno nepostojeæe Hrvatske zajednice Herceg-Bosne.
Neæe li ova finansijska injekcija EIB-a biti samo još jedno oružje kasnijih ucjena za jeftinu rasprodaju domaæih (ekoloških) energetskih izvora pod krinkom razvoja proevropske tržišne ekonomije i "pravedne privatizacije". Uvjeren sam da hoæe. I to vrlo brzo - najkasnije do kraja decenije.