Uz izvještaj o napretku zemalja kandidata i potencijalnih kandidata za èlanstvo u EU, Komisija je objavila i dokument o strategiji proširenja i glavnim izazovima u sljedeæih godinu dana, te nacrt pristupnog partnerstva za zemlje kandidate - Hrvatsku i Tursku.
Prezentirajuæi komisijin izvještaj na pres-konferenciji u Sarajevu, zamjenik direktora Generalne direkcije Evropske komisije za proširenje Jan Truszczynski kazao je da je BiH u posljednih godinu dana uradila „vrlo malo na ispunjavanju prioriteta utvrðenih zajednièki prihvaæenim dokumentom Evropskog partnerstva.
Glavni uzrok reformskom zastoju je, po ocjeni evropskog zvaniènika, u porastu nacionalistièke retorike i napetoj politièkoj atmosferi do koje je došlo usljed nedostatka saradnje izmeðu entiteta i državnog niova.
"Bosna i Hercegovina nije uspjela u potpunosti preuzeti odgovornost za upravljanje procesima u zemlji", ocijenio je Truszczynski, istièuæi kako je u narednom periodu nužno da politièki lideri ostvaruju konsenzus o kljuènim pitanjima za cijelu zemlju. Ustavna reforma je jedno od takvih „jer æe omoguæiti uspostavu funkcionalnijih i efikasnijih organa vlasti." Evropska komisija ni ovoga puta nije odreðivala rokove ustavnih promjena, ali se u Izvještaju navodi da bi to bilo potrebno uèiniti „što je moguæe prije."
U Izvještaju Evropske komisije o napretku, navode se i drugi prioriteti na kojima BiH mora ostvariti napredak, kao što je stvaranje jedinstvenog ekonomskog prostora, sloboda kretanja roba, ljudi, usluga i kapitala, te socijalne i ekonomske reforme.
Meðu rijetkim pozitivnim ocjenama Evropske komisije navodi se napredak u saradnji sa Haškim tribunalom, konstruktivna saradnja sa zemljama regiona, jaèanje ekonomije i makroekonomske stabilnosti, te profesionalno i i efikasano okonèanje pregovora o Sporazumu o stabilizaciji i pridruživanju koji su završeni prije godinu dana. Napredak je ostvaren i na uvoðenju evropskih standarda u oblasti transporta, obrazovanja, olakšavanja viznog režima i politike azila.
U izvještaju Evropske komisije navodi se da BiH nije napredovala ni na polju zaštite ljudskih prava i manjina, jer je vidljivo da dominiraju vjerska netolerancija i etnièka diskriminacija.
Komentirajuæi najnoviji Izvještaj Evropske komisije, direktor Direkcije za evropske integracije BiH Osman Topèagiæ smatra da je ocjena da nije bilo napretka u reformama zabrinjavajuæa i da zaslužuje najozbiljniju analizu. „Važnije od samog Izvještaja je da imamo napredak, da imamo efikasnije i brže usvajanje propisa o osnivanju institucija, rad tih instutucija je ekspeditivniji i u cijelom ovom reformskom procesu napredujemo brže nego što je bilo do sada" - izjavio je Topèagiæ za Radio slobodna Evropa.
U dokumentu Evropske komisije «Strategija proširenja i glavni izazovi u narednoj godini», Evropska komisija ponavlja da je proširenje «jedini instrument koji služi strateškoj stabilnosti EU i spreèavanju daljnjih sukoba u regionu.» Iako se naglašava da zemlje ovog regiona mogu raèunati na èlanstvo u EU, u dokumentu se ostaje pri stavu da je takva moguænost realna tek u «srednjoroènom ili dužem periodu», pogotovo što su zemlje u posljednje vrijeme usporile proces reformi - istièe se u dokumentu Evropske komisije. U dokumentu se naglašava da perspektiva punog èlanstva nikad nije bila važnija nego danas, jer se time pomaže zemljama da prevaziðu krize, državnu slabost i demokratske izazove - poruèuje se iz Bresela.
U opisu stanja u pojedinim zemljama i podruèjima regiona, u dokumentu se pojašnjava da je funkcioniranje državnih institucija u BiH ugroženo zbog etnièkih podjela, demokratske snage u Srbiji su krhke, trenutno stanje na Kosovu je nedodrživo i moralo bi hitno biti riješeno, a uèestale tenzije u Makedoniji utjeèu na normalno funkcioniranje institucija, dok je odugovlaèenje sa usvajanjem crnogorskog ustava predstavljalo izazov za demokratiju, koji je na koncu uspješno otklonjen - napominje EK, ocjenjujuæi stanje u regionu. Bez obzira na sve ovo, evropska perspektiva mora biti opipljiva, smatra Komisija i zakljuèuje da æe Evropska perspektiva i dalje biti kombinirana s politikom uvjetovanja koja je u posljednjim godinama pokazala dobre rezultate.
Prema analizi EK, sve zemlje regiona imaju ozbiljan problem s korupcijom i organiziranim kriminalom. Najnaprednija je Hrvatska koja, bez obzira na pozitivniji izvještaj, ipak treba da se više angažira u pravosuðu i borbi protiv korupcije.